میگویند در نبرد، غنائم به پیروز میرسد
ارچند مردم افغانستان در سه سال پسین به خوبی از ماهیت و چندوچون حاکمیت طالبان آگاه شدهاند؛ ولی حکمرانی این گروه برای جهانیکه از «طالبان» و کارستانهای آنان صرفاً قصههایی شنیدهاند همچنان یک پرسشنماد است؛ یک مغاک تاریک و همین مغاک، ابراهیم ناش، فیلمساز مطرح مصری را بر آن داشته که سالی از زندگی و کارش را صرفاً ساختن مستندی جذاب و نفسگیر از قصهی پیروزی طالبان و تحفهی ۷ میلیارد دالری امریکا برای این گروه «تروریست» که همان مهمات نظامی جا مانده از امریکاست کند؛ قصهای که برای آنان «مایه»ی فخر دانسته میشود.
نشریهی سینمایی «ددلاین هالیوود» سهشنبه نهم جولای، گزارشی در مورد مستند جدید ناش منتشر کرده است؛ مستندی که بازگشت دستارداران را بر خوانِ قدرت افغانستان روایت میکند. از چهرههای خندان آنان تا خوابهای تعبیرنشدهای که برای آیندهی زنان، مردان و همهکس این سرزمین دیدهاند.
در کوتاههی این مستند که ددلاین آن را به نشر رسانده است؛ یک جنگجوی طالبان با صدایی آمیخته با شعف و شادمانی میگوید «امریکاییها برای ما گنجینهای بزرگ بهجا ماندهاند.» این جنگجو درست میگوید؛ امریکاییها مجموعهای ۷ میلیارد دالری از پیشرفتهترین مهمات جنگی جهان را به اختیار کسانی نهاده است که خودش در دو دههای اخیر بزرگترین منادی «تروریست» بودن آنان بود.
بالاتر از این مهمات و ۷ میلیارد دالری که ممکن است – همانگونه که بلای جان مردم این خاک شد – بلای جان مردم جهان شود؛ گنجینهی بزرگتری که امریکا برای طالبان برجا نهاد، حاکمیت کامل و تقدیمشدهی سرزمینی بود که با خون هزاران تن چند گام ناقص بهسوی رشد و مدنیت نهاده بود.
ددلاین در ادامهی توصیف این مستند مهیج آورده است که ناش رهبران طالبان را گام به گام در تبدیل کردن یک ملیشهی شدیداً سنتی به یک رژیم نظامی مدرن – به لطف مهماتی که امریکا پسِ پشت خود نهاده و رفت – همراهی میکند.
این مستند که بناست در ۱۹ جولای در نیویارک اکران شود تاکنون چندین جایزهی معتبر سینمایی را از سوی منتقدان بهدست آورده است. از آن جمله میتوان به جایزهی معتبر جشنوارهی فیلم زوریخ اشاره کرد.
ناش در گفتوگو با ددلاین میگوید که طالبان در جریان ساخت این مستند به او اعتماد کامل نداشته و مشکوک بودهاند؛ او میگوید «شما میتوانستید چشمها را بخوانید، آنها هرگز اعتماد کاملی نداشتند.»
ناش میگوید که حتا یکی از فرماندهان طالبان این مستندساز مصری را به مرگ تهدید کرده بود ولی تفاوت زبانها و تاخیر در ترجمه باعث شد که ناش تا بعدها نداند که تهدید به مرگ شده است.
در قسمتی از این مستند؛ رهبران طالبان تهدید میکنند که به تاجیکستان حمله کنند. ددلاین میگوید که تجهیزات امریکایی این گروه ملیشهای را که صرفاً در سطح داخلی تهدید دانسته میشد تبدیل به یک خطر واقعی کرده است.
ناش میگوید که هدف او ساختن این مستند نشان دادن چیزیست که بر افغانستان و مردم آن میگذرد و اینکه میراث امریکا برای افغانستان چه بوده است و ذهنیت «جنگ ابدی» چه ویرانی و مصیبتی به همراه آورده است.
مستند هالیوودگیت در حالی قرار است اکران شود که طالبان پس از خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان به راحتی کنترل کشور را در دست گرفته و اینک قدرت اصلی، مرکزی و بلامنازع این کشور شدهاند.
