سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده (سیآیای) روز گذشته ۷۱ سند مرتبط با ۱۱ سپتمبر را از حالت محرمانه خارج کرد که شامل جزئیاتیاند که تا پیش از این گزارش نشده بودند.
مطابق یکی از اسناد، سیایآی در ۲۱ مارچ ۲۰۰۱، به رییسجمهوری وقت امریکا گفت که ارزیابی میکند رهبران طالبان تنها پس از «پیروزی» در جنگ، تسلیمکردن اسامه بن لادن به ایالات متحده را بررسی خواهند کرد، مشروط به این که بتوانند به طور منطقی این کار خود را انکار کنند.
سیآیای در این گزارش «فوق محرمانه»ی خود گفت که طالبان تلاش خواهد کرد از واکنش منفی حامیان داخلی و پاکستانی خود و همچنین عربهایی که با بن لادن همدلی دارند، جلوگیری کرده و آبروی خود را حفظ کند.
بر بنیاد گزارش، میانهروهایی مانند وزیر خارجهی وقت طالبان، «ممکن است گمان ببرند که یک پیشنهاد مشخص از سوی ما [امریکا]، موضع آنان را پس از پیروزی [در جنگ]، در مناظرات داخلی تقویت خواهد کرد.»
در ادامه آمده که رهبران طالبان برای حفظ جایگاهی که تصور میکردند در میان کشورهای اسلامی دارند، بعید است شرایط اضافهای را برای انتقال بن لادن بپذیرند «که این تصور را ایجاد کند که طالبان در برابر فشار غرب تسلیم شده یا رسوم فرهنگی خود را زیر پا گذاشته است.»
همچنین تاکید شده که طالبان از امریکا خواسته است که رژیم این گروه را به رسمیت بشناسد، در حالی که تنها پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحدهی عربی چنین گامی را برداشتهاند.
سیآیای در این گزارش به رییسجمهوری امریکا گفته که رهبری طالبان به بن لادن اجازه میدهد با وجود تحریمهای ملل متحد، در افغانستان بماند، زیرا این گروه برای پیشبرد جنگ داخلی به پول و جنگجویان رهبر القاعده نیاز دارد و از نظر فرهنگی نیز خود را موظف به محافظت از مهمان میداند.
در اسناد سیآیای که از حالت محرمانه خارج شدهاند، تصویری از موضع آن زمان طالبان نسبت به بن لادن ارائه شده است.
در یکی از اسناد که تاریخ آن به ۲۶ مارچ ۲۰۰۱ بر میگردد، آمده: «طالبان احتمالاً حاضر نخواهد شد بن لادن را در ازای چیزی کمتر از به رسمیتشناختن کامل دیپلوماتیک و کمک قابلتوجه برای بازسازی تحویل دهد.»
این سند میافزاید که رهبری طالبان نگران است که اگر طالبان بن لادن را تحویل دهد، امریکا پیش از به رسمیتشناختن این رژیم و ارائهی کمک، امتیازاتی از جمله در زمینهی حقوق بشر مطالبه کند.
بر بنیاد سند، وابستگی شدید طالبان به پول نقد، تجهیزات و جنگجویان عرب بن لادن در جنگ این گروه علیه ائتلاف شمال، نشان میدهد که این گروه تمایل اندکی به تحویل مهمان خود پیش از پایان جنگ دارد.
در ادامه آمده: «از دست دادن کمکهای مالی سخاوتمندانه و حمایت نظامی بن لادن پیش از پایان جنگ، احتمال آن را افزایش میداد که ائتلاف شمال بتواند مقاومت کند و مانع تحکیم قدرت طالبان شود.»
گفتنی است که در سال ۱۹۹۸ میلادی رسانههای اردوزبان پاکستان و همچنین روزنامهی عربی «القدس العربی» گمانهزنیهایی دربارهی احتمال معاملهی بن لادن از سوی طالبان در برابر دریافت شناسایی رسمی از سوی امریکا مطرح کردند.
با این حال، در همان زمان، ارزیابی سیآیای نشان میداد که ملا عمر، رهبر طالبان، با فشار فزایندهای از سوی زیردستان خود برای مهار بن لادن مواجه بود.
به رغم این موارد، طالبان هیچگاه اسامه بن لادن را به امریکا تسلیم نکرد و ایالات متحده در سال ۲۰۰۱ توانست رهبر القاعده را در پاکستان از بین ببرد.
گروه القاعده مسئول حملات یازدهم سپتمبر شناخته میشود.
