روز همبستگی زنان جهان همهساله در هشتم مارچ در بسیاری از کشورهای جهان بزرگداشت میشود. این روز را بسیاری، فرصتی برای شناخت دستاوردهای زنان در زمینههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بدون توجه به مرزهای ملی، نژادی، زبانی یا مذهبی عنوان میکنند.
ریشهی این روز به اوایل قرن بیستم و جنبشهای کارگری امریکای شمالی و اروپا بر میگردد. در آن زمان، زنان برای شرایط کاری بهتر، دستمزد عادلانه و حق رای مبارزه میکردند. در ۲۸ فبروری ۱۹۰۹ اولینبار روز جهانی زن به ابتکار حزب سوسیالیست امریکا شکل گرفت. در سال بعد، کنفرانس بینالمللی زنان سوسیالیست در کپنهاگ، پایتخت دنمارک، تصمیم گرفت روز مشخصی برای گرامیداشت مبارزهی زنان در سطح بینالمللی تعیین شود.
انتخاب تاریخ ۸ مارچ با جنبش زنان روسیه هم مرتبط است. در ۱۹ مارچ ۱۹۱۷، زنان روسیه در اعتراض به کمبود غذا و شرایط جنگی دست به اعتصاب زدند؛ که گفته میشود جرقهای برای آغاز انقلاب فبروری در روسیه شد پس از آن این روز در کشورهای شوروی پیشین به طور رسمی گرامی داشته شد.
پس از جنگ جهانی دوم، جنبش زنان در جهان رشد کرد و روز جهانی زن به نمادی برای مبارزه با تبعیض و منع خشونت علیه زنان تبدیل شد. سال ۱۹۷۵ از سوی سازمان ملل متحد رسماً سال بینالمللی زن اعلام شد. و دو سال بعد در سال ۱۹۷۷، سازمان ملل رسماً ۸ مارچ را به عنوان روز جهانی زن بهرسمیت شناخت. از آن زمان، این روز به نقطهی گردهمآییها برای ترویج برابری جنسیتی، افزایش مشارکت زنان در سیاست و گرامیداشت دستآوردهای آنان تبدیل شده است.
برعکس آنچه اغلب تاکید میشود این روز تنها برای گرامیداشت از حضور زنان موفق و پیشگام نبوده، بلکه فرصتی برای تمرکز بر مسائل جاری زنان در سراسر جهان محسوب میشود.
در افغانستان، طی بیست سال حضور امریکا و متحدانش، از اینروز به صورت رسمی گرامیداشت میشد، هرچند به باور برخی فعالان این مراسم اغلب شکل نمادین داشته و فرصت کافی برای بحث روی مشکلات زنان افغانستان فراهم نمیکرد. پس از روی کار آمدن طالبان اما، بزرگداشت این روز متوقف شد و این گروه وزارت امور زنان را به وزارت «امر به معروف و نهی از منکر» تغییر نام و ماهیت داد.
با این حال، شماری از فعالان در کشورهای همسایه و غربی، روز جهانی زن را با تظاهرات، یا نشستهایی برگزار بزرگداشت میکنند. در سالهای پسین، این مناسبت به فرصتی تبدیل شده تا زنان افغانستان دربارهی چالشهای خود تحت ادارهی طالبان صحبت کنند تا توانسته باشند توجه برخی اعضای جامعهی جهانی بهویژه زنان را جلب کنند.
