واشنگتن پست در گزارش اختصاصی خود نوشته است که طالبان از پایگاههای پیشین امریکا در افغانستان «استفادهی محدودی» میکند.
بر بنیاد گزارش، در این پایگاهها سازوبرگهای نظامی ارزشمند کمتر دیده میشوند و در عوض، آنچه مشهود است، قطعات اضافی تانکها، موترهای زرهی و هواپیماها میباشد.
در گزارش که بر اساس مصاحبه با کارشناسان و مقامها و تحلیل تصاویر ماهوارهای تهیه شده است، آمده که طالبان ظاهراً برای فریب، در پایگاه هوایی بگرام که زمانی مملو از هواپیماهای جنگی بود، تصویر هواپیماها را نقاشی کرده است.
این تصاویر از زمان به قدرت رسیدن طالبان در سال 1400 خورشیدی تا کنون هیچ تغییری نکردهاند.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که در چندین بخش پایگاه هوایی قندهار، صدها وسیلهی نقلیه وجود دارد. ویلیاد گودهند، تحلیلگر جغرافیایی – فضایی در پروژهی پژوهشی «کانتستد گروند» – که با استفاده از تصاویر ماهوارهای، جنگها را رصد میکند – گفت که هامویهایی که در این پایگاه دیده میشوند، «کاملاً خالی شده و بدنههای آنها در فضای باز، رویهم انباشته شدهاند.»
در پایگاه هوایی کابل نیز تصاویر ماهوارهای نشان میدهند که طالبان از سال 1400، هواپیماهای انبارشده یا تخریبشده را به محلهای توقف منتقل کرده است. گودهند به واشنگتن پست گفت که طالبان از این طریق میخواهد سازوبرگهای نظامی را جمع کرده و از قطعات آنها برای تعمیر تسلیحات دیگر استفاده کند.
نگرانیها از توان بالقوهی طالبان
برخی نگران فعالشدن دوبارهی تسلیحات نظامی هوایی از سوی طالبان هستند. هرچند طالبان خلبان و کارشناس فنی ماهر کافی ندارد، اما به گفتهی یک مقام ارشد پاکستانی، این گروه راههایی برای تعمیر برخی هواپیماها از طریق تهیهی قطعات از بازار سیاه یافته است.
اوکانر، تحلیلگر دفاعی شرکت «جینز» گفت که بالگردها و هواپیماهای طالبان در برابر «یک شورش یا دشمن کمتر مجهز» مفید هستند، اما علیه کشوری چون پاکستان که از سلاح هستهای و یکی از بزرگترین ارتشهای جهان برخوردار است، کارایی چندانی ندارند.
اما سید محمد علی، تحلیلگر دفاعی پاکستانی هشدار داده است که همین سازوبرگها هم میتوانند به طالبان کمک کنند تا نیروها و تجهیزات خود را سریع بسیج و جابهجا کند.
ایالات متحده زمان خروج از افغانستان، به ارزش بیش از 7 میلیارد دالر از سازوبرگهای نظامی خود را در افغانستان جا گذاشت. طالبان این سازوبرگها را «غنیمت» عنوان کرد.
وزارت دفاع امریکا سال گذشته گفته بود که تسلیحات پس از بررسیهای لازم دربارهی «کاربران نهایی و خطرات احتمالی افتادن آنها به دست دشمن»، به ارتش افغانستان سپرده شده بودند. مقامهای امریکایی آن زمان گفتند که هیچ قصدی برای بازپسگیری این سازوبرگها ندارند.
دانلد ترمپ اما در ماه فبروری ایدهی بازپسگیری این تجهیزات و بعداً ایدهی استقرار نیروهای امریکایی در پایگاه بگرام را مطرح کرد. به گزارش واشنگتن پست، طالبان حتی پیش از اظهارات ترمپ دربارهی بگرام، نیروهای نظامی و استخباراتی خود را برای حفاظت از این و دیگر پایگاههای پیشین امریکا مستقر کرده بود.
در حالی که رهبر طالبان در قندهار به سر میبرد، اما گودهند گفت که تصاویر ماهوارهای تازه نشان میدهند که قندهار تقریباً از هواپیما خالی است.
تصاویر نشان میدهند که در قندهار، محوطههایی که پیشتر 24 ساعته روشن بودند، اکنون در تاریکی فرو رفتهاند.
کابل اما «مرکز فعالیتهای هوایی» باقی مانده است. در بخش شرقی میدان هوایی کابل، طالبان در سالهای 2023 و 2024، ده برج نگهبانی ساخته است.
یک مقام امنیتی پاکستانی به واشنگتن پست گفتند که اسلامآباد تمرکز طالبان بر میدان هوایی کابل را نشانهی ضعف میداند. او گفت: «آنها بیشتر هواپیماهای خود را در کابل نگه میدارند، چون نیرو و سازوبرگهای بسنده برای ادارهی چندین میدان هوایی ندارند.» برخی تحلیلگران این وضعیت را بازتابی از پویاییهای داخلی قدرت در طالبان میدانند.
«پایگاههای هوایی برای اهداف اقتصادی استفاده نخواهند شد»
طالبان ابتدا میخواست پایگاه بگرام را همزمان برای مقاصد نظامی و ملکی استفاده کند. عبدالسلام جواد آخندزاده، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت طالبان به واشنگتن پست گفت: «پس از ارزیابیهای فنی، نتیجه گرفتیم که تبدیل تاسیسات نظامی به مراکز اقتصادی مستلزم تخریبها و بازسازیهای کلان است. این روند هم پرهزینه خواهد بود و هم به بخش نظامی ما آسیب میزند.»
