سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) شب گذشته اعلام کرد که برآورد میشود به دلیل سیاستهای طالبان، تا کنون ۲.۴ میلیون دختر به صورت ساختاریافته از دورههای متوسطه و عالی مکتب محروم شده باشند.
بر بنیاد گزارش یونسکو، افغانستان تنها کشور جهان است که دسترسی زنان و دختران در آن به آموزش فراتر از دورهی ابتدایی ممنوع است و محدودیتهای طالبان دستآوردهای دو دهه در زمینهی گسترش دسترسی به آموزش را معکوس میکنند.
در حالی که در سال 2001 دسترسی دختران به مکتب به شدت محدود بود، اما در سال 2021 نزدیک به یک میلیون دختر در دورهی متوسطه به بالا در مکتب مشغول آموزش بودند.
یونسکو گفت که این محدودیت نقض جدی حق اساسی زنان و دختران برای آموختن است و خطر آن را به همراه دارد که افغانستان را به دههها فرصت از دسترفته، فقر فزاینده و آسیبهای جبرانناپذیر محکوم کند.
در گزارش آمده: «در شرایطی که نزدیک به نیمی از مردم افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند، محرومکردن زنان و دختران از آموزش و محدودکردن دسترسی آنان به کار، تواناییشان برای کمک به خانوادههای خود و مشارکت در آیندهی اقتصادی کشور را بیش از پیش تضعیف میکند.»
به گفتهی یونسکو، این محرومیت همچنین پیامدهای زیانباری بر رفاه و سلامت روانی و جسمی دختران و زنان دارد و خطر ازدواجهای زودهنگام را افزایش میدهد.
تصمیم طالبان مبنی بر منع آموزگاران زن از تدریس به پسران، «کمبود آموزگار را تشدید کرده و کیفیت آموزش را برای همه تضعیف میکند.»
یونسکو گفت که همچنان مصمم است از زنان و دختران افغانستان از طریق فراهمکردن مسیرهای جایگزین برای یادگیری، از جمله برنامههای سوادآموزی و مهارتآموزی، حمایت کند.
تاکید شده که این مسیرها نمیتوانند جایگزین آموزش رسمی شوند، اما تا زمانی که محدودیتهای طالبان پابرجا هستند، فرصتهای مهمی برای یادگیری فراهم میسازند.
به گفتهی این نهاد، بیش از 90 درصد کودکان 10 ساله نمیتوانند یک متن ساده را بخوانند و نرخ سواد در سطح کشور 37 درصد است. بسیاری از مکاتب با ازدحام بیش از حد دانشآموزان و کمبود تجهیزات مواجهاند و نزدیک به نیمی از مکاتب فاقد آب، امکانات بهداشتی یا سیستم گرمایشی هستند.
یونسکو خواستار برقراری دسترسی زنان و دختران افغانستان به آموزش شد و از جهان خواست تا زمانی که حقوق انسانی آنها تامین نشوند، «چشم خود را بر این وضعیت نبندد.»
