امروز، سوم می (۱۳ ثور) روز جهانی آزادی مطبوعات است. این روز در حالی گرامیداشت میشود که نهادهای حامی خبرنگاران از افزایش محدودیتها و موارد نقض آزادی رسانهها در افغانستان خبر میدهند.
این روز همهساله با هدف پاسداشت آزادی رسانهها، تاکید بر مسئولیت حکومتها در رعایت آزادی بیان بر بنیاد مادهی ۱۹ اعلامیهی جهانی حقوق بشر، و گرامیداشت از خبرنگارانی که در راه اطلاعرسانی و آزادی رسانهها جان باختهاند، تجلیل میشود.
در همین حال، مرکز خبرنگاران افغانستان اعلام کرده است که از ماه می ۲۰۲۵ تا اپریل ۲۰۲۶، دستکم ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها را ثبت کرده که شامل ۱۲۷ مورد تهدید و ۲۰ مورد بازداشت خبرنگاران میشود.
سازمان گزارشگران بیمرز هم در تازهترین گزارش خود، افغانستان را در شاخص جهانی آزادی رسانهها برای سال ۲۰۲۶ در جایگاه ۱۷۵ از میان ۱۸۰ کشور قرار داده است.
از سوی دیگر، ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی سازمان ملل برای افغانستان، خواستار آزادی فوری خبرنگاران بازداشتشده شده و از طالبان خواسته است به آزادی بیان، دسترسی به اطلاعات و فعالیت رسانهها احترام بگذارند.
همزمان، هیات معاونت ملل متحد در افغانستان اعلام کرده است که شاهد «زوال تدریجی و مداوم رسانههای آزاد و مستقل» در افغانستان است. این نهاد تاکید کرده که دسترسی به اطلاعات معتبر «یک انتخاب نیست، بلکه شرط بنیادین برای جوامع عادلانه» به شمار میرود.
بر بنیاد گزارشها، در سالهای پسین، شماری از رسانهها در افغانستان فعالیت خود را متوقف کردهاند و بسیاری از خبرنگاران، بهویژه زنان، با محدودیتهای گسترده در زمینهی کار رسانهای روبهرو شدهاند.
