در حالی که جنگ ایران با ایالات متحده و اسرائیل همچنان ادامه دارد، سازمانهای بینالمللی از افزایش تلفات ملکی، گسترش بیجاشدگی و آسیب گسترده به زیرساختهای حیاتی در چندین کشور خاورمیانه خبر میدهند. به گفتهی این نهادها، میلیونها تن در منطقه با پیامدهای مستقیم این درگیریها از جمله کمبود خدمات اساسی، فشار بر سیستمهای صحی و اختلال در زندگی روزمره روبهرو شدهاند.
کودکان و پیامدهای انسانی
در گزارش یونیسف که ۲۰ حوت ۱۴۰۴ منتشر شد، آمده است که از ۹ تا ۲۰ حوت بیش از ۱۱۰۰ کودک در نتیجهی درگیریها در ایران، لبنان، اسرائیل و برخی کشورهای دیگر در منطقه زخمی یا کشته شدهاند. در این گزارش آمده است که از این میان، ۲۰۰ کودک در ایران، ۹۱ کودک در لبنان، چهار کودک در اسرائیل و یک کودک در کویت جان خود را از دست دادهاند.
یونیسف همچنین اعلام کرده است که اختلال در آموزش، باعث شده میلیونها کودک در سراسر منطقه از رفتن به مکتب محروم شوند و برخی زیرساختهای آموزشی نیز آسیب دیده یا تخریب شدهاند.
در گزارش جداگانهای از سازمان نجات کودکان (سیف دِ چلدرن) در ۲۰ حوت آمده است که بیش از ۴ میلیون تن در نتیجهی این درگیریها در چند کشور منطقه آواره شدهاند. این نهاد همچنین گزارش داده است که در برخی مناطق، کودکان در میان آسیبپذیرترین گروههای جمعیتی قرار دارند. این در حالیست که در ساعات اولیهی درگیریها در ۹ حوت، حملهای به مکتب ابتدایی «میناب» در ایران گزارش شد. بر بنیاد گزارشها، بیش از ۱۶۰ کودک در این حمله کشته شدند. مقامهای ایرانی ایالات متحده را مسئول این حمله دانستهاند. این حمله تا اکنون از مرگبارترین رویدادهای مرتبط با تلفات کودکان در جریان درگیریهای ایران با امریکا و اسرائیل گزارش شده است.
وضعیت صحت و خدمات درمانی
بر بنیاد گزارش گروه حقوق بشری هرانا و رویترز، در ایران تاکنون ۳۴۶۱ تن جان خود را از دست دادهاند که شامل ۱۵۵۱ فرد ملکی، از جمله ۲۳۶ کودک میشود.
فدراسیون بینالمللی جمعیتهای صلیب سرخ و هلال احمر اعلام کرده است که در حملات منتسب به امریکا و اسرائیل دستکم ۱۹۰۰ تن کشته و حدود ۲۰ هزار تن زخمی شدهاند. این نهاد همچنین به ۱۰۴ مورد مرگ دیگر در حمله به ناو ایرانی «دنا» در ۴ مارچ اشاره کرده است.
در لبنان، تاکنون ۱۱۸۹ تن در حملات اسرائیل کشته شدهاند که ۱۲۴ تن از آنان کودک بودهاند. همچنین حدود ۴۰۰ عضو حزبالله نیز از آغاز درگیریها در ۱۱ حوت جان خود را از دست دادهاند.
در عراق، دستکم ۱۰۰ تن از آغاز بحران کشته شدهاند که شامل افراد ملکی و اعضای گروههای مسلح وابسته بوده است.
بنابر گفته وزارت صحت اسرائیل، شمار زخمیان در این کشور از آغاز درگیریها با ایران تا ۱۰ حمل به ۶ هزار و ۸ تن رسیده است.
در کنار این آمار، نهادهای امدادی هشدار دادهاند که ادامهی درگیریها فشار شدیدی بر خدمات صحی در منطقه وارد کرده است. و شفاخانهها در برخی حالات با کمبود امکانات و افزایش زخمیها روبهرو شدهاند، موضوعی که توان ارائه خدمات عاجل را از آنان میگیرد.
نگرانیهای مردم؛ از جابهجایی تا قطعی انترنت
در گزارشی از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل که در ۲۰ حوت منتشر شده، آمده است که بین ۶۰۰ هزار تا ۱ میلیون خانواده در داخل ایران بهصورت موقت آواره شدهاند که معادل حدود ۳.۲ میلیون تن است.
این گزارش میافزاید که بخش بزرگی از این افراد از شهرهای بزرگ، از جمله تهران، به سمت مناطق شمالی و روستاها در حال جابهجایی هستند. همچنین پناهندگان و مهاجران، بهویژه خانوادههای اهل افغانستان، در میان آسیبپذیرترین گروهها قرار دارند. به گفتهی منابع، بسیاری از این مهاجران که پیشتر نیز به کارهای روزمزد وابسته بودند، اکنون با مشکلات شدید اقتصادی روبهرو هستند.
برخی ساکنان تهران در گفتوگو با رسانههای بینالمللی از جمله شبکهی «فرانس ۲۴» از شرایط زندگی در جریان درگیریها سخن گفتهاند. یک مرد در تهران گفته است: «به فرزندانم میگویم صدای انفجارها فقط رعد و برق است.» یک زن دیگر نیز گفته است: «مردم تلاش میکنند زندگی عادی خود را ادامه دهند» و با اشاره به تجربه جنگهای گذشته افزوده است که زندگی همچنان ادامه دارد و باید مسیر طبیعی خود را طی کند.
در کنار این وضعیت، نگرانیها دربارهی قطع انترنت و دشواری ارتباط با اعضای خانواده در داخل و خارج از کشور افزایش یافته است. طبق گزارشهای لحظهای نهاد «نتبلاکس»، انترنت در ایران از ۹ حوت ۱۴۰۴ با قطعی گسترده و سراسری روبهرو شده که تا امروز ۱۰ حمل ۱۴۰۵ ادامه داشته است. بر بنیاد این گزارش، این اختلال وارد سیویکمین روز خود شده و یکی از طولانیترین قطعیهای انترنت در ایران توصیف شده است. این وضعیت همچنین ارتباط مهاجران در ایران با خانوادههای شان و بخشی از فعالیتهای اقتصادی را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
جنگ ایران با ایالات متحده و اسرائیل در شرایطی آغاز شد که پیش از آن نیز خاور میانه با مجموعهای از بحرانهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی روبهرو بود و تنشهای چندین ساله میان طرفهای درگیر، زمینهی بیثباتی در منطقه را تشدید کرده بود. با آغاز حملات، دامنهی درگیریها به فراتر از ایران و اسرائیل گسترش یافت و همهروزه گزارشهای فراوانی از آسیب به زیرساختهای ملکی، خدمات عمومی و جابهجایی گستردهی جمعیت منتشر میشوند.
