طالبان در ۲۹ روز ریاست‌جمهوری ترمپ بیشتر از مجموع ۶ ماه قبل از آن دالر لیلام کرده‌است

یافته‌های تلویزیون دیار نشان می‌دهد که طالبان تنها در ۲۹ روز نخست ریاست‌جمهوری دانلد ترمپ، ۱۱۷ میلیون دالر را در بازار لیلام کرده‌است، رقمی که از کل لیلام‌های این گروه در شش ماه پیش از آن بیشتر است.

بر اساس این بررسی، طالبان از ۲۰ جولای ۲۰۲۴ تا ۲۰ جنوری ۲۰۲۵ (پیش از آغاز دوره‌ی ترمپ) تنها ۱۱۰ میلیون دالر را به هدف «ثبات نرخ افغانی» در بازار عرضه کرده‌است. اما از ۲۰ جنوری 2025 تا ۱۷ فبروری امسال، میزان لیلام دالر از سوی این گروه به ۱۱۷ میلیون دالر رسیده است، نشانه‌ای از افزایش نگرانی طالبان درباره‌ی «ثبات اقتصادی» پس از توقف کمک‌های مالی ایالات متحده.

طبق اعلامیه‌های بانک مرکزی تحت کنترل طالبان، این گروه در شش ماه پیش از ترمپ، در جولای، اگست، سپتامبر و دسامبر ۲۰۲۴ و جنوری ۲۰۲۵ در مجموع ۸ بار دالر به بازار عرضه کرده است. با این حال، در ماه‌های اکتوبر و نوامبر ۲۰۲۴، حتی یک دالر هم لیلام نکرده است.

در مقابل، از زمان آغاز کار ترمپ، طالبان تنها در ۱۲ روز پایانی ماه جنوری سه مرتبه (در تاریخ‌های ۲۴، ۲۷ و ۲۹ جنوری) دالر به بازار عرضه کرده‌است. در این مدت، یک حکم از سوی رییس‌الوزرای این حاکمیت و یک اعلامیه از بانک مرکزی تحت کنترول آن صادر شده که در آن‌ها این روند «طبیعی» خوانده شده و تاکید شده که طالبان «منابع کافی» برای حفظ ثبات پولی دارند.

این روند در فبروری نیز ادامه یافته و طالبان در ۴ فبروری ۲۵ میلیون دالر و امروز (۱۷ فبروری) اعلام کرده‌است که فردا (۱۸ فبروری) ۲۰ میلیون دالر دیگر را لیلام خواهد کرد.

به باور کارشناسان امور اقتصادی به دیار، سیاست حراج (آکشن) یا لیلام دالر برای حفظ ثبات پول ملی، اگرچه در کوتاه‌مدت ممکن است از سقوط ارزش ارز محلی جلوگیری کند، اما در بلندمدت مشکلات ساختاری را حل نمی‌کند. این رویکرد معمولاً منابع ارزی کشور را کاهش می‌دهد، وابستگی به ذخایر خارجی را افزایش می‌دهد و به جای اصلاحات اقتصادی پایدار، تنها یک راه‌حل موقتی ارائه می‌دهد. همچنین، ممکن است باعث تشدید نوسانات بازار شود و مشکلات بنیادی مانند ضعف تولید، کاهش سرمایه‌گذاری و بی‌اعتمادی به اقتصاد را نادیده می‌گیرد.

پس از تسلط طالبان در آگست ۲۰۲۱، اقتصاد افغانستان با «بحران شدیدی» روبه‌رو شد و وابستگی آن به کمک‌های خارجی بیشتر آشکار گردید. ایالات متحده و نهادهای جهانی بخشی از دارایی‌های مسدودشده‌ی افغانستان را از طریق صندوق امانی در سویس مدیریت کردند و کمک‌های بشردوستانه را ادامه دادند. با این حال، تعلیق کمک‌های امریکا در دوره‌ی ریاست‌جمهوری دانلد ترامپ، طالبان را وادار به افزایش «بی‌پیشینه‌ی» لیلام دالر برای حفظ ثبات افغانی کرده‌است. سیاستی که «شتاب‌زده» خوانده شده و به باور بسیاری، باعث «تشدید بحران افتصادی» این کشور خواهد شد.